Hàng Tồn Kho (Inventory)

Trong quá trình sản xuất, công ty có thể sẽ phải cần phải đặt một lượng nguyên vật liệu, sản phẩm để sẵn để chuẩn bị cho việc sản xuất, và khi đó bạn phải trả cho nhà cung cấp một lượng tiền nhất định hoặc có thể phải trả hết một lần (tùy vào uy tín hay mối quan hệ của công ty bạn với nhà cung cấp). Tuy lúc này công ty bạn đã trả tiền trước cho nguyên vật liệu đã mua, nhưng theo nguyên tắc kế toán thì bạn vẫn chưa ghi nhận vào chi phí cho đến khi bạn làm ra sản phẩm và bán cho khách hàng (khi đưa vào chi phí bạn sẽ ghi nhận vào khoản chi phí hàng bán: COGS). Đối với khoản tiền đã trả cho nguyên vật liệu nhưng chưa đưa vào chi phí bán hàng thì khoản đó sẽ đưa vào mục "hàng tồn kho (inventory)" trong phần "tài sản ngắn hạn" ở bảng cân đối kế toán. 

Nếu hàng tồn kho tăng lên thì tiền mặt sẽ giảm xuống bởi vì chúng ta đã trả tiền cho khoản hàng tồn đó, mặc dù vẫn chưa thể ghi nhận vào chi phí bán hàng (như đã đề cập bên trên). Và nếu hàng tồn kho cứ tiếp tục tăng lên thì "tiền mặt" sinh ra sẽ thấp hơn "thu nhập ròng". 

Ngược lại, nếu chúng ta đang có lượng hàng tồn kho trước đó, và sau đó ngừng nhập hàng tồn kho và bắt đầu bán hàng và ghi nhận hàng tồn kho vào chi phí bán hàng, thì khi đó lượng hàng tồn kho sẽ giảm xuống và lượng tiền mặt sinh ra (trong báo cáo lưu chuyển tiền tệ) sẽ cao hơn "thu nhập ròng" (trong báo cáo KQHĐKD) (trong trường hợp: các yếu tố khác không thay đổi). Bởi vì, lúc này chúng ta mặc dù có chi phí bán hàng phát sinh, nhưng thực sự chúng ta đã trả tiền trước đó và bây giờ chỉ là chuyển vào chi phí bán hàng theo nguyên tắc kế toán (không phải tốn thêm 1 khoản tiền nào). 

Ví dụ sau đây sẽ làm rõ hơn ảnh hưởng của hàng tồn kho lên báo cáo tài chính, đặc biệt là lượng tiền mặt sinh ra và thu nhập ròng. 05-inventory

 

Doanh thu hoãn lại (Deferred Revenue)

Ở phần trước, chúng ta còn nhớ là khi chúng ta trả trước tiền mua hàng cho nhà cung cấp/sản xuất và nhận sản phẩm/dịch vụ sau – khi đó chúng ta sẽ ghi nhận mục chi phí trả trước trong phần "tài sản" ở bảng cân đối kế toán. Còn bây giờ thì ngược lại, chúng ta nhận được tiền từ khách hàng trước nhưng vẫn chưa cung cấp sản phẩm/dịch vụ cho khách hàng ngay lúc đó, khi đó trong phần "nợ" ở bảng cân đối kế toán sẽ xuất hiện mục "doanh thu hoãn lại – deferred revenue".

Ví dụ: công ty bạn cung cấp dịch vụ internet, khách hàng sẽ nhận được dịch vụ hàng tháng nhưng họ có thể sẽ phải trả trước cho bạn khoản phí "subscription" 3 tháng một lần… trong trường hợp này công ty bạn nhận được tiền trước từ khách hàng cho 3 tháng, nhưng vẫn chưa cung cấp dịch vụ cho họ của toàn bộ 3 tháng đó – và theo nguyên tắc kế toán thì bạn vẫn chưa được ghi nhận tiền đó vào doanh thu (cho đến khi công ty bạn cung cấp dịch vụ cho khách hàng). 

Câu hỏi đặt ra là lượng "tiền mặt" sinh ra và "thu nhập ròng" sẽ khác nhau như thế nào trong trường hợp này?

Nếu "doanh thu hoãn lại" tăng lên thì "tiền mặt" sẽ tăng lên bởi vì chúng ta đã nhận được tiền mặt từ khách hàng, tuy nhiên do chưa được ghi nhận vào doanh thu cho đến khi cung cấp dịch vụ cho khách hàng cho nên "thu nhập ròng" sẽ không bị tác động ở thời điểm đó. Do đó, "tiền mặt" trong "bảng lưu chuyển tiền tệ" sẽ nhiều hơn "thu nhập ròng" trong "bảng báo cáo KQHĐKD". 

Ngược lại, khi chúng ta đang có khoản "doanh thu hoãn lại" và sau đó dừng việc thu tiền trước từ khách hàng và đã bắt đầu cung cấp dịch vụ cho khách hàng cho các khoản tiền đã thu trước đó, khi đó lượng "tiền mặt" sẽ bắt đầu giảm lại và thấp hơn "thu nhập ròng" (do lúc này chúng ta đã bắt đầu ghi nhận tiền thu từ khách hàng trước đó vào doanh thu).

Chúng ta cùng thực hành ví dụ sau để hiểu rõ hơn tác động của "doanh thu hoãn lại" lên báo cáo tài chính: 04-deferred-revenue

 

>> Tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu về "hàng tồn kho – inventory"

Chi phí phải trả (Account Payable)

Khi công ty bạn làm ăn uy tín và lâu dài với các đối tác, nhà cung cấp thì họ có thể sẽ đồng ý chấp thuận cho công ty bạn được phép nhận nguyên vật liệu, sản phẩm, dịch vụ,… trước và sau đó trả tiền sau. Thời hạn để trả tiền mua hàng có thể là 15 ngày, 30, ngày, 45 ngày,…tùy vào khả năng thương lượng và đặc biệt là uy tín của công ty bạn. Điều này sẽ giúp công ty bạn có được lượng tiền mặt để chi trả hay dùng vào việc khác trong thời gian đó. Và khoản tiền trả sau đó được gọi là chi phí phải trả người bán (account payable).

Khoản chi phí phải trả này sẽ tạo ra sự khác biệt giữa "thu nhập ròng" (net income)  và lượng tiền mặt (cash flow) của công ty, bởi vì chúng ta ghi nhận chi phí trong bảng KQHĐKD nhưng thực tế lại chưa chi tiền mặt cho khoản đó. 

Câu hỏi đặt ra là sự khác biệt đó sẽ như thế nào?

Nếu chi phí phải trả tăng thì tiền mặt sẽ tăng bởi vì chúng ta đang trì hoãn việc trả tiền. (Chi phí ghi nhận trong báo cáo KQHĐKD nhưng lại chưa trả tiền mặt vào lúc đó). Do đó nếu chi phí này càng tăng lên thì "tiền mặt" sinh ra (trong báo cáo lưu chuyển tiền tệ) sẽ cao hơn "thu nhập ròng" (trong báo cáo KQHĐKD).

Nhưng ngược lại, nếu chúng ta có khoản chi phí phải trả và sau đó không áp dụng việc trả sau nữa và phải thanh toán mọi thứ bằng tiền mặt, khi đó khoản chi phí phải trả sẽ giảm xuống và lượng tiền mặt cũng sẽ giảm và thấp hơn thu nhập ròng, bởi vì chúng ta vừa mới trả chi phí mua hàng bằng một lượng tiền mặt lớn mà chúng ta đã nợ trước đó. 

Để thấy rõ hơn tác động của chi phí phải trả, chúng ta cùng xem ví dụ sau đây: 03-account-payable

 

>>> Kế tiếp, chúng ta sẽ tìm hiểu về "doanh thu hoãn lại – deferred revenue"